Library
The full text, for reading
A quiet space for pārāyaṇa — reading the whole stotra straight through, as it is traditionally recited.
The thousand names themselves, woven into 108 shlokas of anushtubh meter. This is the heart of the text — and of your journey.
ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः ।
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः ॥
oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ
bhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ
1
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः ।
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ॥
pūtātmā paramātmā ca muktānāṃ paramā gatiḥ
avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño'kṣara eva ca
2
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः ।
नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः ॥
yogo yogavidāṃ netā pradhānapuruṣeśvaraḥ
nārasiṃhavapuḥ śrīmān keśavaḥ puruṣottamaḥ
3
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः ।
सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ॥
sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇurbhūtādirnidhiravyayaḥ
sambhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ
4
स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः ।
अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ॥
svayambhūḥ śambhurādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ
anādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ
5
अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः ।
विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः ॥
aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho'maraprabhuḥ
viśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ
6
अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः ।
प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम् ॥
agrāhyaḥ śāśvataḥ kṛṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥ
prabhūtastrikakubdhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param
7
ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः ।
हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः ॥
īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ
hiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ
8
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः ।
अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान् ॥
īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ
anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān
9
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः ।
अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः ॥
sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ
ahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ
10
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः ।
वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः ॥
ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādiracyutaḥ
vṛṣākapirameyātmā sarvayogaviniḥsṛtaḥ
11
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्माऽसम्मितः समः ।
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः ॥
vasurvasumanāḥ satyaḥ samātmā'sammitaḥ samaḥ
amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ
12
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः ।
अमृतः शाश्वतस्थाणुर्वरारोहो महातपाः ॥
rudro bahuśirā babhrurviśvayoniḥ śuciśravāḥ
amṛtaḥ śāśvatasthāṇurvarāroho mahātapāḥ
13
सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः ।
वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित् कविः ॥
sarvagaḥ sarvavidbhānurviṣvakseno janārdanaḥ
vedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavit kaviḥ
14
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः ।
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ॥
lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥ
caturātmā caturvyūhaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ
15
भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः ।
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः ॥
bhrājiṣṇurbhojanaṃ bhoktā sahiṣṇurjagadādijaḥ
anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ
16
उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः ।
अतीन्द्रः सङ्ग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः ॥
upendro vāmanaḥ prāṃśuramoghaḥ śucirūrjitaḥ
atīndraḥ saṅgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ
17
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः ।
अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः ॥
vedyo vaidyaḥ sadāyogī vīrahā mādhavo madhuḥ
atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ
18
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः ।
अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक् ॥
mahābuddhirmahāvīryo mahāśaktirmahādyutiḥ
anirdeśyavapuḥ śrīmānameyātmā mahādridhṛk
19
महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः ।
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः ॥
maheṣvāso mahībhartā śrīnivāsaḥ satāṃ gatiḥ
aniruddhaḥ surānando govindo govidāṃ patiḥ
20
मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः ।
हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः ॥
marīcirdamano haṃsaḥ suparṇo bhujagottamaḥ
hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ
21
अमृत्युः सर्वदृक् सिंहः सन्धाता सन्धिमान् स्थिरः ।
अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा ॥
amṛtyuḥ sarvadṛk siṃhaḥ sandhātā sandhimān sthiraḥ
ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā
22
गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः ।
निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः ॥
gururgurutamo dhāma satyaḥ satyaparākramaḥ
nimiṣo'nimiṣaḥ sragvī vācaspatirudāradhīḥ
23
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्यायो नेता समीरणः ।
सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥
agraṇīrgrāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ
sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt
24
आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः सम्प्रमर्दनः ।
अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः ॥
āvartano nivṛttātmā saṃvṛtaḥ sampramardanaḥ
ahaḥ saṃvartako vahniranilo dharaṇīdharaḥ
25
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः ।
सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः ॥
suprasādaḥ prasannātmā viśvadhṛgviśvabhugvibhuḥ
satkartā satkṛtaḥ sādhurjahnurnārāyaṇo naraḥ
26
असङ्ख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः ।
सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ॥
asaṅkhyeyo'prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakṛcchuciḥ
siddhārthaḥ siddhasaṅkalpaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ
27
वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः ।
वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः ॥
vṛṣāhī vṛṣabho viṣṇurvṛṣaparvā vṛṣodaraḥ
vardhano vardhamānaśca viviktaḥ śrutisāgaraḥ
28
सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः ।
नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः ॥
subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥ
naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ
29
ओजस्तेजोद्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः ।
ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः ॥
ojastejodyutidharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ
ṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraścandrāṃśurbhāskaradyutiḥ
30
अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः ।
औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः ॥
amṛtāṃśūdbhavo bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥ
auṣadhaṃ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ
31
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः ।
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः ॥
bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano'nalaḥ
kāmahā kāmakṛtkāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ
32
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः ।
अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित् ॥
yugādikṛdyugāvarto naikamāyo mahāśanaḥ
adṛśyo vyaktarūpaśca sahasrajidanantajit
33
इष्टोऽविशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः ।
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः ॥
iṣṭo'viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥ
krodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhurmahīdharaḥ
34
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः ।
अपांनिधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः ॥
acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥ
apāṃnidhiradhiṣṭhānamapramattaḥ pratiṣṭhitaḥ
35
स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।
वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥
skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ
vāsudevo bṛhadbhānurādidevaḥ purandaraḥ
36
अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः ।
अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः ॥
aśokastāraṇastāraḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥ
anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ
37
पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत् ।
महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः ॥
padmanābho'ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhṛt
maharddhirṛddho vṛddhātmā mahākṣo garuḍadhvajaḥ
38
अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः ।
सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान् समितिञ्जयः ॥
atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havirhariḥ
sarvalakṣaṇalakṣaṇyo lakṣmīvān samitiñjayaḥ
39
विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः ।
महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः ॥
vikṣaro rohito mārgo heturdāmodaraḥ sahaḥ
mahīdharo mahābhāgo vegavānamitāśanaḥ
40
उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः ।
करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः ॥
udbhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ
karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ
41
व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः ।
परर्द्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः ॥
vyavasāyo vyavasthānaḥ saṃsthānaḥ sthānado dhruvaḥ
pararddhiḥ paramaspaṣṭastuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ
42
रामो विरामो विरजो मार्गो नेयो नयोऽनयः ।
वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः ॥
rāmo virāmo virajo mārgo neyo nayo'nayaḥ
vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭho dharmo dharmaviduttamaḥ
43
वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः ।
हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः ॥
vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pṛthuḥ
hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyuradhokṣajaḥ
44
ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः ।
उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः ॥
ṛtuḥ sudarśanaḥ kālaḥ parameṣṭhī parigrahaḥ
ugraḥ saṃvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ
45
विस्तारः स्थावरस्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम् ।
अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः ॥
vistāraḥ sthāvarasthāṇuḥ pramāṇaṃ bījamavyayam
artho'nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ
46
अनिर्विण्णः स्थविष्ठोऽभूर्धर्मयूपो महामखः ।
नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः ॥
anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho'bhūrdharmayūpo mahāmakhaḥ
nakṣatranemirnakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ
47
यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः ।
सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम् ॥
yajña ijyo mahejyaśca kratuḥ satraṃ satāṃ gatiḥ
sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānamuttamam
48
सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत् ।
मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः ॥
suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt
manoharo jitakrodho vīrabāhurvidāraṇaḥ
49
स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत् ।
वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः ॥
svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛt
vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ
50
धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम् ।
अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः ॥
dharmagubdharmakṛddharmī sadasatkṣaramakṣaram
avijñātā sahasrāṃśurvidhātā kṛtalakṣaṇaḥ
51
गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः ।
आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः ॥
gabhastinemiḥ sattvasthaḥ siṃho bhūtamaheśvaraḥ
ādidevo mahādevo deveśo devabhṛdguruḥ
52
उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः ।
शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः ॥
uttaro gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥ
śarīrabhūtabhṛdbhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ
53
सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः ।
विनयो जयः सत्यसन्धो दाशार्हः सात्वताम्पतिः ॥
somapo'mṛtapaḥ somaḥ purujitpurusattamaḥ
vinayo jayaḥ satyasandho dāśārhaḥ sātvatāmpatiḥ
54
जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः ।
अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः ॥
jīvo vinayitā sākṣī mukundo'mitavikramaḥ
ambhonidhiranantātmā mahodadhiśayo'ntakaḥ
55
अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः ।
आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः ॥
ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ
ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ
56
महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः ।
त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत् ॥
maharṣiḥ kapilācāryaḥ kṛtajño medinīpatiḥ
tripadastridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt
57
महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी ।
गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः ॥
mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī
guhyo gabhīro gahano guptaścakragadādharaḥ
58
वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः सङ्कर्षणोऽच्युतः ।
वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः ॥
vedhāḥ svāṅgo'jitaḥ kṛṣṇo dṛḍhaḥ saṅkarṣaṇo'cyutaḥ
varuṇo vāruṇo vṛkṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ
59
भगवान् भगहाऽऽनन्दी वनमाली हलायुधः ।
आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः ॥
bhagavān bhagahā''nandī vanamālī halāyudhaḥ
ādityo jyotirādityaḥ sahiṣṇurgatisattamaḥ
60
सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः ।
दिवस्पृक् सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः ॥
sudhanvā khaṇḍaparaśurdāruṇo draviṇapradaḥ
divaspṛk sarvadṛgvyāso vācaspatirayonijaḥ
61
त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक् ।
संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम् ॥
trisāmā sāmagaḥ sāma nirvāṇaṃ bheṣajaṃ bhiṣak
saṃnyāsakṛcchamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam
62
शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः ।
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः ॥
śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā kumudaḥ kuvaleśayaḥ
gohito gopatirgoptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ
63
अनिवर्ती निवृत्तात्मा सङ्क्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः ।
श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः ॥
anivartī nivṛttātmā saṅkṣeptā kṣemakṛcchivaḥ
śrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṃvaraḥ
64
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः ।
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः ॥
śrīdaḥ śrīśaḥ śrīnivāsaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥ
śrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmām̐llokatrayāśrayaḥ
65
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः ।
विजितात्माऽविधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः ॥
svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandirjyotirgaṇeśvaraḥ
vijitātmā'vidheyātmā satkīrtiśchinnasaṃśayaḥ
66
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतस्थिरः ।
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः ॥
udīrṇaḥ sarvataścakṣuranīśaḥ śāśvatasthiraḥ
bhūśayo bhūṣaṇo bhūtirviśokaḥ śokanāśanaḥ
67
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः ।
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः ॥
arciṣmānarcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥ
aniruddho'pratirathaḥ pradyumno'mitavikramaḥ
68
कालनेमिनिहा वीरः शौरिः शूरजनेश्वरः ।
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः ॥
kālaneminihā vīraḥ śauriḥ śūrajaneśvaraḥ
trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ
69
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः ।
अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः ॥
kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ
anirdeśyavapurviṣṇurvīro'nanto dhanañjayaḥ
70
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद् ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः ।
ब्रह्मविद् ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः ॥
brahmaṇyo brahmakṛd brahmā brahma brahmavivardhanaḥ
brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ
71
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः ।
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः ॥
mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥ
mahākraturmahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ
72
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः ।
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः ॥
stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṃ stutiḥ stotā raṇapriyaḥ
pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ
73
मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः ।
वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः ॥
manojavastīrthakaro vasuretā vasupradaḥ
vasuprado vāsudevo vasurvasumanā haviḥ
74
सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः ।
शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः ॥
sadgatiḥ satkṛtiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ
śūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ
75
भूतावासो वासुदेवः सर्वासुनिलयोऽनलः ।
दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः ॥
bhūtāvāso vāsudevaḥ sarvāsunilayo'nalaḥ
darpahā darpado dṛpto durdharo'thāparājitaḥ
76
विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान् ।
अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः ॥
viśvamūrtirmahāmūrtirdīptamūrtiramūrtimān
anekamūrtiravyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ
77
एको नैकः सवः कः किं यत् तत्पदमनुत्तमम् ।
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः ॥
eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṃ yat tatpadamanuttamam
lokabandhurlokanātho mādhavo bhaktavatsalaḥ
78
सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी ।
वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः ॥
suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaścandanāṅgadī
vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīracalaścalaḥ
79
अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक् ।
सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः ॥
amānī mānado mānyo lokasvāmī trilokadhṛk
sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ
80
तेजोवृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः ॥
tejovṛṣo dyutidharaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ
pragraho nigraho vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ
81
चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः ।
चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात् ॥
caturmūrtiścaturbāhuścaturvyūhaścaturgatiḥ
caturātmā caturbhāvaścaturvedavidekapāt
82
समावर्तोऽनिवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः ।
दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा ॥
samāvarto'nivṛttātmā durjayo duratikramaḥ
durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā
83
शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः ।
इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः ॥
śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantustantuvardhanaḥ
indrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ
84
उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः ।
अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी ॥
udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥ
arko vājasanaḥ śṛṅgī jayantaḥ sarvavijjayī
85
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः ।
महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः ॥
suvarṇabindurakṣobhyaḥ sarvavāgīśvareśvaraḥ
mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ
86
कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः ।
अमृताशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः ॥
kumudaḥ kundaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pāvano'nilaḥ
amṛtāśo'mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ
87
सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः ।
न्यग्रोधोऽदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः ॥
sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujicchatrutāpanaḥ
nyagrodho'dumbaro'śvatthaścāṇūrāndhraniṣūdanaḥ
88
सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः ।
अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः ॥
sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥ
amūrtiranagho'cintyo bhayakṛdbhayanāśanaḥ
89
अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान् ।
अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः ॥
aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo guṇabhṛnnirguṇo mahān
adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṃśo vaṃśavardhanaḥ
90
भारभृत् कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः ।
आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः ॥
bhārabhṛt kathito yogī yogīśaḥ sarvakāmadaḥ
āśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ
91
धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः ।
अपराजितः सर्वसहो नियन्ताऽनियमोऽयमः ॥
dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ
aparājitaḥ sarvasaho niyantā'niyamo'yamaḥ
92
सत्त्ववान् सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः ।
अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत् प्रीतिवर्धनः ॥
sattvavān sāttvikaḥ satyaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ
abhiprāyaḥ priyārho'rhaḥ priyakṛt prītivardhanaḥ
93
विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः ।
रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः ॥
vihāyasagatirjyotiḥ surucirhutabhugvibhuḥ
ravirvirocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ
94
अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकजोऽग्रजः ।
अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः ॥
ananto hutabhugbhoktā sukhado naikajo'grajaḥ
anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānamadbhutaḥ
95
सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः ।
स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः ॥
sanātsanātanatamaḥ kapilaḥ kapiravyayaḥ
svastidaḥ svastikṛtsvasti svastibhuksvastidakṣiṇaḥ
96
अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः ।
शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः ॥
araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramyūrjitaśāsanaḥ
śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ
97
अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणांवरः ।
विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः ॥
akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ kṣamiṇāṃvaraḥ
vidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ
98
उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः ।
वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः ॥
uttāraṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥ
vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ
99
अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः ।
चतुरश्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः ॥
anantarūpo'nantaśrīrjitamanyurbhayāpahaḥ
caturaśro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ
100
अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः ।
जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः ॥
anādirbhūrbhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ
janano janajanmādirbhīmo bhīmaparākramaḥ
101
आधारनिलयोऽधाता पुष्पहासः प्रजागरः ।
ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः ॥
ādhāranilayo'dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥ
ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ
102
प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत्प्राणजीवनः ।
तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः ॥
pramāṇaṃ prāṇanilayaḥ prāṇabhṛtprāṇajīvanaḥ
tattvaṃ tattvavidekātmā janmamṛtyujarātigaḥ
103
भूर्भुवःस्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः ।
यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः ॥
bhūrbhuvaḥsvastarustāraḥ savitā prapitāmahaḥ
yajño yajñapatiryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ
104
यज्ञभृद् यज्ञकृद् यज्ञी यज्ञभुग् यज्ञसाधनः ।
यज्ञान्तकृद् यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च ॥
yajñabhṛd yajñakṛd yajñī yajñabhug yajñasādhanaḥ
yajñāntakṛd yajñaguhyamannamannāda eva ca
105
आत्मयोनिः स्वयञ्जातो वैखानः सामगायनः ।
देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः ॥
ātmayoniḥ svayañjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ
devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ
106
शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः ।
रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः ॥
śaṅkhabhṛnnandakī cakrī śārṅgadhanvā gadādharaḥ
rathāṅgapāṇirakṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ
सर्वप्रहरणायुध ॐ नम इति
sarvapraharaṇāyudha oṃ nama iti
107
वनमाली गदी शार्ङ्गी शङ्खी चक्री च नन्दकी ।
श्रीमान् नारायणो विष्णुर्वासुदेवोऽभिरक्षतु ॥
vanamālī gadī śārṅgī śaṅkhī cakrī ca nandakī
śrīmān nārāyaṇo viṣṇurvāsudevo'bhirakṣatu
श्रीवासुदेवोऽभिरक्षतु ॐ नम इति
śrīvāsudevo'bhirakṣatu oṃ nama iti
108